Bình nóng lạnh bị chảy nước vàng có ba nguyên nhân chính. Hay gặp nhất là cặn sắt, gỉ và bùn lắng ở đáy bình bị khuấy lên khi dùng nước. Tiếp đến là thanh magie đã mòn hết, ruột bình bắt đầu bị gỉ. Cuối cùng là nguồn nước vốn nhiều sắt, nhất là nước giếng khoan. Hứng nước lạnh và nước nóng ở cùng một vòi vào hai cốc: chỉ nước nóng vàng là do bình; cả hai đều vàng là do nguồn nước. Xả cặn và thay thanh magie giải quyết phần lớn trường hợp. Nước vàng kèm rò nước ở vỏ bình là ruột đã thủng, phải thay bình.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào gọi thợ |
|---|---|---|---|
| Cả nước nóng và lạnh đều vàng | Nguồn nước nhiều sắt, ống sắt gỉ | Kiểm tra bồn chứa, lắp lọc | Khi cần thay ống, lắp lọc tổng |
| Chỉ nước nóng vàng, lúc đầu vàng rồi trong dần | Cặn lắng ở đáy bình | Xả cặn | Bình không có van xả |
| Nước nóng vàng, có mùi tanh, mùi trứng thối | Thanh magie mòn, phản ứng với vi khuẩn trong nước | Thay thanh magie | Thợ tháo thanh magie |
| Nước nóng vàng nâu, ngày càng đậm | Ruột bình gỉ | Xả cặn, thay magie, theo dõi | Nếu không cải thiện |
| Nước vàng và rỉ nước ở vỏ bình | Ruột bình thủng | Ngắt điện, khoá nước | Thay bình |
Vì sao nước trong bình bị vàng
Cặn lắng. Nước máy và nước giếng đều có một lượng sắt, cát mịn, vôi. Nước nóng làm vôi kết tủa, sắt oxy hoá thành gỉ. Tất cả lắng xuống đáy bình. Mỗi lần mở vòi, nước lạnh chảy vào khuấy lớp cặn lên, nước nóng ra có màu vàng, nhất là mấy giây đầu.
Thanh magie mòn hết. Thanh magie là thanh kim loại hy sinh. Nó bị ăn mòn thay cho ruột bình. Khi magie tan hết, chỉ còn lõi thép, ruột bình bắt đầu bị ăn mòn tại các điểm men hở, mối hàn. Gỉ từ ruột bình làm nước vàng nâu. Theo nhà phân phối Ariston tại Việt Nam, định kỳ thay thanh magie là 2 năm một lần, và nên thay hằng năm nếu nước nhiều cặn.
Nguồn nước nhiều sắt. Nước giếng khoan nhiều vùng có sắt hoà tan. Nước trong lúc bơm lên, gặp không khí và nhiệt thì chuyển sang vàng. Ống kẽm, ống sắt cũ trong nhà gỉ cũng làm nước vàng.
Cách xả cặn bình nóng lạnh
- Ngắt aptomat của bình. Dùng bút thử điện chạm vào vỏ bình, vòi sen để chắc hết điện.
- Để nước trong bình nguội bớt, ít nhất vài giờ. Nước trong bình có thể nóng khoảng 70°C khi núm để mức cao, đủ gây bỏng.
- Khoá van nước lạnh cấp vào bình.
- Mở một vòi nóng để xả áp và cho không khí vào.
- Với bình có van xả đáy: nối ống mềm dẫn xuống phễu sàn, mở van xả, để nước chảy hết.
- Với bình không có van xả (nhiều bình ngang ở Việt Nam): tháo đầu nối đường nước lạnh ở van an toàn, để nước chảy ra qua cổ vào. Việc này cần cờ lê và làm cẩn thận để không làm hỏng ren. Không quen thì gọi thợ.
- Khi nước cạn, mở van nước lạnh một lúc cho nước chảy qua bình để cuốn cặn ra, rồi đóng lại, lặp vài lần đến khi nước ra trong.
- Đóng van xả hoặc lắp lại đầu nối, quấn băng tan.
- Mở van nước lạnh, mở vòi nóng đến khi nước ra đều không lẫn khí. Lúc đó bình đã đầy.
- Bật aptomat. Không bật điện khi bình chưa đầy nước.
Nên xả cặn 6–12 tháng một lần, dùng nước giếng thì xả thường xuyên hơn.
Thay thanh magie
Thanh magie thường bắt ở mặt bích cùng thanh đốt, ngay sau nắp nhựa có dây điện. Muốn thay phải xả cạn bình, tháo nắp, tháo mặt bích hoặc ốc bắt thanh magie, thay thanh mới đúng loại theo hãng và dung tích, thay gioăng bích. Vì làm việc sát các cọc điện và phải đảm bảo kín nước khi lắp lại, việc này nên để thợ hoặc trung tâm bảo hành làm.
Khi thợ tháo thanh magie cũ ra, xem:
- Thanh còn dày, chỉ mòn nhẹ: chưa cần thay.
- Mòn nhiều, lộ lõi thép ở vài đoạn: nên thay.
- Mòn trơ lõi, gãy: thay ngay, và hỏi thợ kiểm tra thêm ruột bình.
Khi nguồn nước là nguyên nhân
- Vệ sinh bồn chứa nước trên mái, bể ngầm. Bùn cặn lâu năm dưới đáy bồn làm nước vàng.
- Nhà dùng nước giếng khoan nên có bộ lọc sắt trước bồn chứa.
- Thay ống kẽm, ống sắt cũ bằng ống nhựa PPR hoặc PVC.
- Lắp lõi lọc thô ở đường nước lạnh vào bình để giảm cặn vào bình.
Nước vàng có dùng được không
Nước vàng do gỉ sắt và cặn không dùng để uống, nấu ăn. Tắm bằng nước vàng làm ố quần áo, ố sứ vệ sinh, có người bị khô da. Nếu nước vàng kèm mùi trứng thối, nên thay thanh magie và xả, súc bình. Nếu nguồn nước giếng có màu, mùi lạ kéo dài, nên mang mẫu đi xét nghiệm tại trung tâm y tế dự phòng hoặc cơ sở xét nghiệm nước.
Câu hỏi thường gặp
Bình nóng lạnh bị rỉ nước vàng là sao?
Nếu nước vàng rỉ ra từ vỏ, đáy bình (không phải từ vòi), ruột bình đã gỉ thủng. Ngắt điện, khoá nước và gọi thợ. Trường hợp này thường phải thay bình.
Bình nóng lạnh bị chảy nước vàng có sao không?
Nước vàng do cặn thì chưa nguy hiểm, xả cặn là hết. Nước vàng ngày càng đậm có thể là ruột bình đang gỉ vì thanh magie đã hết. Nên xả cặn và nhờ thợ kiểm tra thanh magie sớm, trước khi ruột bình thủng.
Bình nóng lạnh bị cặn bẩn phải làm sao?
Xả cặn qua van xả đáy hoặc qua đường nước lạnh vào, cho nước chảy qua vài lần đến khi trong. Làm định kỳ 6–12 tháng một lần, kèm kiểm tra thanh magie mỗi 1–2 năm.
Bình nóng lạnh bị rỉ sét có dùng tiếp được không?
Gỉ ở vỏ ngoài chỉ là thẩm mỹ, nếu không có điện rò và không rò nước thì dùng tiếp được. Gỉ bên trong làm nước vàng và dần thủng ruột bình. Khi đã rò nước ra vỏ, nên thay bình.