Bình nóng lạnh bị kêu lụp bụp, lách tách khi đang đun thường do cặn vôi lắng ở đáy bình và bám quanh thanh đốt: nước bị kẹt dưới lớp cặn sôi cục bộ rồi bục lên thành tiếng. Tiếng tách nhỏ lúc bắt đầu hoặc kết thúc đun là rơ le nhiệt đóng ngắt, bình thường. Tiếng xì nhẹ vài giọt ở van an toàn khi đang đun cũng bình thường. Tiếng sôi ùng ục to, van an toàn xả thành dòng kèm hơi, nước ra nóng bỏng là bình đun không ngắt: ngắt aptomat ngay, không dùng nước nóng, gọi thợ.
| Kiểu tiếng | Nguyên nhân có thể | Mức độ | Việc làm |
|---|---|---|---|
| Lụp bụp, lách tách khi đun | Cặn đáy bình, cặn bám thanh đốt | Chưa nguy hiểm ngay | Xả cặn |
| Tách nhỏ lúc bật, tắt đèn đỏ | Rơ le nhiệt đóng ngắt | Bình thường | Không cần làm gì |
| Xì xì, nhỏ giọt ở van an toàn khi đun | Van xả áp do nước nở | Bình thường | Nối ống xả xuống phễu |
| Sôi ùng ục to, van xả dòng, có hơi | Rơ le chỉnh nhiệt hỏng, bình quá nhiệt | Nguy hiểm | Ngắt điện ngay, gọi thợ |
| Rè rè, vo ve ở phía dưới bình | Tiếp điểm rơ le, dây lỏng | Cần kiểm tra | Ngắt điện, gọi thợ |
| Cộp, rung ống khi khoá vòi | Búa nước trong đường ống | Không do bình | Lắp giảm chấn, giảm áp |
Tiếng lụp bụp do cặn
Khi nước được đun, vôi và khoáng trong nước kết tủa, lắng xuống đáy bình và bám lên vỏ thanh đốt. Lớp cặn này giữ một ít nước bên dưới. Nước đó nóng hơn phần nước xung quanh, hoá hơi, rồi bục qua lớp cặn thành bong bóng. Mỗi lần bục là một tiếng lụp bụp.
Tiếng này không làm bình nổ, nhưng là dấu hiệu:
- Bình đun kém hiệu quả, tốn điện hơn vì nhiệt phải đi qua lớp cặn.
- Thanh đốt bị quá nhiệt cục bộ, nhanh cháy, nứt vỏ và rò điện.
- Cặn chiếm chỗ, bình chứa ít nước nóng hơn.
Nhà dùng nước giếng khoan, nước cứng thì tiếng kêu xuất hiện sớm hơn.
Tiếng sôi to và van xả liên tục: phải tắt ngay
Rơ le chỉnh nhiệt có nhiệm vụ ngắt điện thanh đốt khi nước đủ nóng. Nếu tiếp điểm rơ le bị dính, rơ le hỏng, thanh đốt được cấp điện mãi. Nước nóng dần lên gần sôi. Dấu hiệu:
- Tiếng sôi ùng ục to trong bình.
- Đèn đỏ sáng mãi không tắt.
- Van an toàn xả nước thành dòng, có hơi nóng.
- Nước ra ở vòi nóng bỏng rát, phun phì phì lẫn hơi.
- Vỏ bình nóng hơn bình thường.
Bình có rơ le an toàn để cắt điện trong trường hợp này, và van an toàn để xả áp. Nhưng không nên trông chờ vào lớp bảo vệ cuối cùng. Làm ngay:
- Ngắt aptomat của bình ở ngoài nhà tắm. Không cần vào nhà tắm để rút phích.
- Không mở vòi nóng để "xả bớt". Nước và hơi có thể phun ra gây bỏng.
- Không ai vào tắm.
- Để bình nguội ít nhất vài giờ.
- Gọi thợ hoặc trung tâm bảo hành để thay rơ le chỉnh nhiệt, kiểm tra rơ le an toàn và van an toàn.
Tuyệt đối không bịt, không khoá cửa xả của van an toàn, không thay bằng van một chiều thường. Van này là thứ ngăn áp trong bình tăng quá mức.
Tiếng rè rè ở phía dưới bình
Tiếng rè, vo ve hoặc lẹt xẹt ở vùng nắp nhựa dưới bình, nơi có rơ le và cọc đấu dây, có thể là tiếp điểm rơ le bị rỗ, dây đấu lỏng đang phóng tia lửa nhỏ. Kèm mùi khét thì càng rõ. Ngắt aptomat và gọi thợ. Không mở nắp khi bình còn điện.
Cách giảm tiếng lụp bụp: xả cặn
- Ngắt aptomat, dùng bút thử điện kiểm tra vỏ bình, vòi sen để chắc hết điện.
- Chờ nước trong bình nguội vài giờ.
- Khoá van nước lạnh vào bình, mở vòi nóng để xả áp.
- Xả nước qua van xả đáy (nếu có) hoặc qua đầu nối nước lạnh vào. Nối ống dẫn xuống phễu sàn.
- Mở van nước lạnh cho nước chảy qua bình vài lần đến khi nước ra trong.
- Lắp lại, cấp đầy nước (mở vòi nóng đến khi ra nước đều), rồi mới bật điện.
Nếu xả xong mà vẫn kêu nhiều, cặn đã bám cứng lên thanh đốt. Thợ sẽ tháo thanh đốt ra vệ sinh hoặc thay, đồng thời xem thanh magie. Theo nhà phân phối Ariston tại Việt Nam, thanh magie nên thay 2 năm một lần, nước nhiều cặn thì mỗi năm.
Bình nóng lạnh có nổ không
Bình nóng lạnh có hai lớp bảo vệ quá nhiệt và quá áp: rơ le an toàn và van an toàn. Khi cả hai còn tốt, bình rất khó phát nổ. Nguy cơ chỉ thật sự xuất hiện khi rơ le chỉnh nhiệt hỏng, rơ le an toàn bị nối tắt và van an toàn bị bịt hoặc kẹt cặn cùng lúc. Vì vậy:
- Không bịt cửa xả van an toàn.
- Không nối tắt rơ le.
- Gạt cần xả van an toàn định kỳ để van không kẹt cặn (nếu van có cần gạt).
- Mua bình có nguồn gốc rõ ràng, lắp đúng hướng dẫn của hãng.
Câu hỏi thường gặp
Bình nóng lạnh bị kêu có sao không?
Tiếng lụp bụp do cặn thì chưa nguy hiểm, nhưng nên xả cặn vì cặn làm thanh đốt nhanh hỏng. Tiếng sôi to kèm hơi và van xả liên tục là bình quá nhiệt, phải ngắt điện ngay và gọi thợ.
Bình nóng lạnh bị nổ do đâu?
Nổ xảy ra khi áp và nhiệt trong bình tăng không kiểm soát, thường do rơ le chỉnh nhiệt hỏng cùng lúc với rơ le an toàn bị nối tắt và van an toàn bị bịt hoặc kẹt. Giữ nguyên các bộ phận an toàn và bảo dưỡng định kỳ là cách phòng.
Bình nóng lạnh bị e khí phải làm sao?
Sau khi xả cặn hoặc mất nước, trong bình và đường ống có khí, vòi nóng phun phì phì. Khi cấp nước lại, mở vòi nóng và để chảy đến khi nước ra đều, không còn phì khí, rồi mới bật điện. Không bật điện khi bình chưa đầy nước.
Bình nóng lạnh bị khét là sao?
Mùi khét kèm tiếng rè ở phía dưới bình thường do tiếp điểm rơ le, dây đấu lỏng hoặc thanh đốt đang cháy. Ngắt aptomat ngay, không mở nắp nhựa khi còn điện, và gọi thợ kiểm tra trước khi dùng lại.