Bình nóng lạnh bị mất nóng thường do một trong bốn lỗi: không có điện vào bình (aptomat, hộp chống giật, ổ cắm), rơ le nhiệt an toàn đã ngắt vì bình từng quá nóng, thanh đốt bị đứt hoặc cháy, và núm chỉnh nhiệt bị vặn quá thấp. Nhìn đèn báo trên bình để khoanh vùng: đèn tắt hoàn toàn là mất điện vào bình hoặc rơ le an toàn đã ngắt; đèn đỏ sáng mãi mà nước vẫn lạnh là thanh đốt đứt. Kiểm tra phần ngoài trước. Phần sau nắp nhựa có điện thì để thợ mở.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào gọi thợ |
|---|---|---|---|
| Đèn tắt hoàn toàn | Mất điện, aptomat nhảy, hộp chống giật ngắt, ổ cắm lỏng | Xem aptomat, bấm reset hộp chống giật | Chống giật nhảy lại, ổ cắm cháy |
| Đèn tắt, điện vẫn có ở ổ cắm | Rơ le an toàn ngắt, dây bên trong đứt | Không mở nắp | Thợ reset và tìm lý do |
| Đèn đỏ sáng mãi, nước lạnh | Thanh đốt đứt | Ngắt điện | Thay thanh đốt |
| Nước ấm, không nóng như trước | Núm nhiệt để thấp, cặn bọc thanh đốt, rơ le chỉnh nhiệt yếu | Vặn núm lên, xả cặn | Nếu vẫn không nóng |
| Nóng lúc đầu, lạnh nhanh | Bình nhỏ, van trộn hỏng, nước lạnh lọt vào đường nóng | Kiểm tra van trộn, vòi | Nếu đường ống bị đấu sai |
Bình nóng lạnh làm nóng thế nào
Trong bình có thanh đốt ngâm trong nước. Rơ le chỉnh nhiệt (thermostat) đo nhiệt độ nước qua một ống cảm biến. Nước chưa đạt mức đặt trên núm, rơ le đóng điện cho thanh đốt, đèn đỏ sáng. Nước đủ nóng, rơ le ngắt, đèn đỏ tắt hoặc chuyển xanh tuỳ hãng.
Ngoài ra có rơ le an toàn (rơ le nhiệt bảo vệ). Nếu rơ le chỉnh nhiệt hỏng, bình đun mãi không ngắt, nước quá nóng, rơ le an toàn cắt điện để bình không bị quá nhiệt. Nhiều loại phải bấm nút reset bằng tay mới đóng lại. Nút này nằm sau nắp nhựa có điện.
Cách kiểm tra từng bước
- Đèn báo có sáng không. Đèn tắt hẳn, xem tiếp bước 2.
- Kiểm tra aptomat ngoài nhà tắm. Aptomat nhảy thì xem bài bình nóng lạnh bị nhảy aptomat. Nếu là aptomat chống giật nhảy, không bật lại, gọi thợ.
- Hộp chống giật trên dây nguồn. Nhiều bình có hộp này với nút reset và nút test. Bấm reset. Đèn lên và bình đun bình thường thì theo dõi. Nếu hộp nhảy lại, bình đang rò điện, ngắt aptomat và gọi thợ.
- Ổ cắm, phích cắm. Ngắt aptomat trước. Xem phích có cháy, lỏng không. Bật aptomat, dùng bút thử điện kiểm tra ổ cắm có điện không. Ổ cắm có điện, phích tốt mà đèn vẫn tắt: lỗi bên trong bình, gọi thợ.
- Núm chỉnh nhiệt. Có thể ai đó vặn xuống mức thấp. Vặn lên mức giữa hoặc mức khuyến nghị trong sách.
- Thời gian đun. Tính theo nhiệt dung của nước, bình 30 lít, 2.500W cần khoảng 20 phút để nâng nước thêm 25°C, và hơn 30 phút nếu phải nâng thêm 40°C như mùa đông miền Bắc. Bình 20 lít nhanh hơn khoảng một phần ba. Nếu vừa dùng hết nước nóng, chờ đủ thời gian rồi thử lại.
- Đèn đỏ sáng mãi mà nước vẫn lạnh sau một giờ. Thanh đốt đứt hoặc cháy. Ngắt aptomat, gọi thợ thay.
Không tự tháo nắp nhựa dưới bình để bấm reset rơ le an toàn hay đo thanh đốt. Bên trong có các cọc đấu mang điện 220V, ngay cạnh đường nước. Rơ le an toàn nhảy là có lý do, thường là rơ le chỉnh nhiệt đã hỏng. Reset mà không thay rơ le chỉnh nhiệt, bình có thể đun quá nóng lần nữa.
Nước chỉ ấm, không nóng như trước
- Cặn bọc thanh đốt. Nước nhiều vôi, cặn bám dày quanh thanh đốt, nhiệt truyền vào nước chậm, bình đun lâu mà nước không nóng lắm. Cặn còn làm thanh đốt quá nhiệt và nhanh cháy. Nên xả cặn 6–12 tháng một lần.
- Rơ le chỉnh nhiệt yếu, lệch. Ngắt sớm trước khi nước đủ nóng.
- Van trộn, vòi sen nóng lạnh hỏng lõi. Nước lạnh lọt sang đường nóng. Khoá van nước lạnh của vòi, chỉ mở nóng: nếu nước ra nóng thì bình tốt, lỗi ở vòi.
- Bình nhỏ so với nhu cầu. Bình 15 lít tắm được một người, tắm hai người liên tục sẽ hết nóng.
Thợ sẽ làm gì
- Đo thông mạch thanh đốt. Đứt thì thay thanh đốt cùng công suất, thay luôn gioăng mặt bích.
- Kiểm tra rơ le chỉnh nhiệt và rơ le an toàn. Rơ le an toàn đã nhảy thì thường thay rơ le chỉnh nhiệt.
- Kiểm tra cách điện, dây nối đất.
- Xả cặn, xem thanh magie.
Thay thanh đốt, rơ le là sửa phổ biến. Giá tuỳ hãng bình và linh kiện chính hãng hay không, là khoảng tham khảo khác nhau theo nơi. Bình còn bảo hành thì liên hệ trung tâm bảo hành của hãng.
Câu hỏi thường gặp
Bình nóng lạnh bị mất điện không lên đèn là sao?
Kiểm tra aptomat, hộp chống giật trên dây nguồn và ổ cắm. Nếu ổ cắm có điện mà đèn không lên, rơ le an toàn có thể đã ngắt hoặc dây bên trong bình đứt. Phần này gọi thợ, không tự mở nắp.
Bình nóng lạnh bị hỏng rơ le có dấu hiệu gì?
Rơ le chỉnh nhiệt hỏng làm nước quá nóng, có hơi, van an toàn xả nhiều, hoặc ngược lại không bao giờ nóng đủ. Rơ le an toàn ngắt làm bình mất điện hoàn toàn dù ổ cắm có điện.
Bình nóng lạnh bị nhảy rơ le nhiệt thì làm sao?
Ngắt điện và gọi thợ. Rơ le nhiệt an toàn nhảy vì bình từng quá nóng, thường do rơ le chỉnh nhiệt hỏng. Thợ sẽ thay rơ le chỉnh nhiệt rồi mới reset, không nên chỉ reset rồi dùng tiếp.