Máy bơm nước bị kêu to thường do một trong năm lỗi: bơm hút lẫn không khí (tiếng rè rè, lọc xọc), vòng bi mòn khô mỡ (tiếng rít, gằn kim loại), rác sỏi kẹt trong cánh bơm (lạch cạch), tụ yếu hoặc điện áp thấp (ù ù, gằn khi khởi động), và bệ đặt lỏng, ống cứng truyền rung (ầm ầm vào tường). Nghe kiểu tiếng để khoanh vùng, kiểm tra nước và mồi trước, còn vòng bi, cánh bơm thì đem ra tiệm.
| Kiểu tiếng | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào ra tiệm |
|---|---|---|---|
| Rè rè, lọc xọc, nước ra có bọt | Hút lẫn khí, bồn gần cạn, ống hút hở | Kiểm tra mực nước, mồi lại | Hở ống âm nền |
| Rít, rú, gằn kim loại, tăng dần theo tháng | Vòng bi mòn, khô mỡ | Tắt bơm | Thay vòng bi |
| Lạch cạch, lộc cộc đều theo vòng quay | Rác, sỏi trong buồng bơm, cánh vỡ | Kiểm tra rọ hút | Tháo buồng bơm |
| Ù ù, rung, khó quay khi khởi động | Tụ yếu, điện yếu, trục bó | Ngắt điện, xoay thử trục | Đo và thay tụ |
| Ầm ầm, rung tường, sàn | Bệ lỏng, không có đệm, ống cứng | Siết ốc, lót cao su | Không cần thợ nếu đơn giản |
| Tiếng búa nước "cộp" khi bơm tắt | Nước dội ngược, van một chiều đóng mạnh | Kiểm tra van | Thay van hoặc lắp giảm chấn |
Rè rè, lọc xọc: bơm đang hút khí
Tiếng như có sỏi lăn trong bơm, nước ra đứt quãng, trắng bọt. Đây thường không phải sỏi mà là bọt khí vỡ trong buồng bơm. Nguyên nhân:
- Mực nước trong bồn, bể xuống gần rọ hút, bơm hút cả nước lẫn khí.
- Ống hút hở ở mối nối, không khí lọt vào.
- Rọ hút tắc một phần, bơm hút mạnh hơn lượng nước vào được, nước "sôi" ở áp thấp.
- Hút quá sâu, gần giới hạn độ hút của bơm.
Kiểm tra bồn trước. Nếu bồn đầy, xem mối nối ống hút và vệ sinh rọ. Để lâu, hiện tượng này làm mòn rỗ cánh bơm.
Rít, gằn kim loại: vòng bi
Động cơ có hai vòng bi đỡ trục. Sau vài năm, mỡ khô, vòng bi gỉ do ẩm hoặc do phớt rò nước vào. Tiếng rít nhỏ lúc đầu rồi to dần, có khi kèm rung. Ngắt điện, thử bút cho chắc hết điện, tháo nắp chụp đuôi và xoay trục bằng tua vít: thấy lạo xạo, có độ rơ khi lắc trục là vòng bi hỏng.
Vòng bi hỏng để lâu làm trục lệch, cánh quét vào buồng bơm, rô to quét vào stato và cháy động cơ. Thay vòng bi ở tiệm thường rẻ hơn nhiều so với sửa hậu quả.
Lạch cạch: rác trong cánh bơm
Sỏi nhỏ, cát, mảnh nhựa lọt qua rọ hút rách vào buồng bơm và quay cùng cánh. Tiếng lạch cạch đều theo vòng quay. Nếu cánh nhựa đã sứt, bơm còn yếu nước và rung.
- Ngắt aptomat, dùng bút thử điện kiểm tra dây cấp cho bơm đã hết điện.
- Khoá van ống hút và ống đẩy (nếu có), xả nước trong bơm qua ốc xả dưới đáy.
- Kéo rọ hút lên xem lưới có rách không. Thay rọ nếu rách.
- Việc tháo buồng bơm để lấy rác, thay cánh cần tháo bu lông mặt bích và gioăng. Nếu đã quen, làm và thay gioăng mới khi lắp. Không quen thì mang ra tiệm.
Ù ù, khó khởi động: tụ hoặc điện yếu
Bơm kêu ù lâu hơn bình thường rồi mới quay, hoặc gằn giọng vào giờ cao điểm. Tụ đề mất điện dung hoặc điện áp lưới thấp khiến động cơ khó khởi động. Nếu bơm chỉ kêu ù mà không quay, ngắt điện ngay để tránh cháy cuộn dây. Tụ có thể còn tích điện sau khi ngắt, việc đo và thay tụ để tiệm làm.
Ầm ầm vào tường: rung truyền qua bệ và ống
Bơm chạy êm nhưng cả nhà nghe tiếng ầm, nhất là ban đêm. Nguyên nhân thường là bơm bắt thẳng lên sàn gỗ, sàn gác, hoặc ống cứng nối thẳng vào bơm rồi bắt vào tường, truyền rung đi khắp nơi.
Cách giảm:
- Đặt bơm trên bệ bê tông hoặc khối nặng, không bắt lên sàn mỏng.
- Lót đệm cao su dày dưới chân đế, siết ốc vừa đủ.
- Nối bơm với đường ống bằng một đoạn ống mềm hoặc khớp nối mềm ở cả hai đầu.
- Bắt đai giữ ống bằng loại có đệm cao su.
- Không đặt bơm sát tường phòng ngủ.
Khi nào dừng dùng và ra tiệm
- Tiếng rít, gằn kim loại to dần.
- Bơm rung mạnh, nóng bất thường, có mùi khét.
- Tiếng lạch cạch kèm nước yếu hẳn.
- Bơm kêu ù mà không quay.
- Bơm làm nhảy aptomat.
Thay vòng bi, thay cánh, thay tụ đều là sửa ở mức vừa phải. Giá tuỳ loại bơm và nơi sửa, đây chỉ là mức tham khảo.
Câu hỏi thường gặp
Máy bơm nước bị kêu rè rè là sao?
Tiếng rè rè thường do bơm hút lẫn khí vì bồn gần cạn hoặc ống hút hở. Nếu nước ra bình thường mà vẫn rè, có thể tụ yếu hoặc vòng bi bắt đầu mòn. Kiểm tra nước trước, rồi xoay thử trục khi đã ngắt điện.
Máy bơm nước bị rung là do đâu?
Rung thường do bệ đặt không chắc, thiếu đệm cao su, cánh bơm vỡ mất cân bằng hoặc vòng bi rơ. Rung kèm tiếng kim loại là lỗi bên trong, nên ra tiệm.
Máy bơm nước bị kêu to khi mới lắp là do đâu?
Bơm mới mà kêu to thường do chưa mồi đủ nước, ống hút hở ở mối nối mới dán keo, hoặc bơm bắt thẳng lên sàn không có đệm. Mồi lại cho đầy, kiểm tra mối nối, lót cao su dưới chân đế. Nếu vẫn có tiếng kim loại, mang đến nơi bán để đổi hoặc bảo hành.
Máy bơm nước kêu to có sao không?
Kêu to là bơm đang có lỗi hoặc đặt chưa đúng. Tiếng do bệ và ống thì không nguy hiểm, chỉ gây ồn. Tiếng rít, gằn, lạch cạch bên trong thì nên sửa sớm, để lâu sẽ hỏng nặng hơn và tốn tiền hơn.