Máy bơm nước bị ngắt quãng, cứ chạy vài giây rồi tắt rồi lại chạy, thường gặp ở bơm tăng áp có rơ le áp suất. Nguyên nhân hay gặp nhất là có chỗ rò nước làm áp trong ống tụt liên tục (bồn cầu rỉ, vòi nhỏ giọt, ống rò âm tường), tiếp đến là bình tích áp hết khí hoặc thủng màng, van một chiều không kín, và rơ le áp suất bị lệch hoặc hỏng. Khoá hết vòi, nghe xem bơm có tự bật không; nếu có, tìm chỗ rò trước khi thay linh kiện.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào gọi thợ |
|---|---|---|---|
| Không ai dùng nước, bơm vẫn tự bật vài phút một lần | Rò nước ở bồn cầu, vòi, ống | Khoá từng nhánh để tìm chỗ rò | Rò trong tường, dưới nền |
| Mở vòi là bơm bật tắt liên tục từng giây | Bình tích áp hết khí hoặc rách màng | Kiểm tra van hơi bình áp | Màng rách cần thay bình |
| Bơm tắt rồi bật ngay, kim đồng hồ áp tụt nhanh | Van một chiều rò ngược | Kiểm tra van ở cửa hút | Van nằm trong thân bơm |
| Bơm chạy rồi ngắt, chưa đủ áp đã tắt | Rơ le áp suất lệch, bẩn tiếp điểm | Không tự chỉnh nếu không quen | Chỉnh hoặc thay rơ le |
| Bơm chạy ngắt quãng, thân nóng | Rơ le nhiệt ngắt do quá nóng | Tìm lý do quá nóng | Nếu tiếp diễn |
Bơm tăng áp bật, tắt theo cách nào
Bơm tăng áp có rơ le áp suất đo áp nước trong đường ống. Khi bạn mở vòi, áp tụt xuống dưới ngưỡng bật, rơ le cho bơm chạy. Khi khoá vòi, áp tăng lên tới ngưỡng tắt, bơm dừng. Bình tích áp là bình nhỏ có một túi khí nén, ngăn với nước bằng màng cao su. Túi khí này như lò xo, giữ áp cho đường ống thêm một lúc sau khi bơm tắt, để bơm không phải bật lại chỉ vì một lượng nước nhỏ.
Khi bình hết khí, đường ống mất phần đệm này. Chỉ cần lấy một cốc nước, áp tụt ngay, bơm bật. Nước vừa đầy, áp vọt lên, bơm tắt. Kết quả là bơm bật tắt liên tục từng giây, nghe lạch cạch ở rơ le.
Máy bơm tăng áp phổ biến trong nhà như Panasonic A-130JAK dùng đúng cấu tạo này: công tắc áp lực cộng bình áp lực nạp khí nitơ, theo mô tả của nhà phân phối, bơm tự bật tắt khi áp trong ống ở khoảng 1–1,8 kgf/cm². Một số dòng bơm tăng áp điện tử khác dùng cảm biến dòng chảy, bơm chạy khi có nước chảy qua. Với loại này, vòi rỉ nhỏ cũng đủ làm bơm chạy vặt.
Tìm chỗ rò nước trước
Đây là bước rẻ nhất và hay đúng nhất.
- Khoá hết vòi, không ai dùng nước. Đứng nghe bơm 15–30 phút.
- Nếu bơm tự bật, có chỗ rò phía sau bơm.
- Nhìn lòng bồn cầu: có vệt nước chảy từ vành xuống, mặt nước lăn tăn là két nước bồn cầu rò. Nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào két nước, 15 phút sau thấy màu xuống lòng bồn là chắc chắn.
- Kiểm tra vòi sen, vòi rửa, van dưới lavabo có nhỏ giọt không.
- Khoá từng van nhánh (nhà tắm tầng 1, tầng 2, bếp). Khoá nhánh nào mà bơm thôi tự bật thì rò nằm ở nhánh đó.
- Khoá hết các van nhánh mà bơm vẫn tự bật: rò ở đoạn ống chính hoặc ở chính bơm, van một chiều.
- Xem đồng hồ nước (nếu dùng nước máy qua bơm): khoá hết vòi mà đồng hồ vẫn quay là có rò.
Kiểm tra bình tích áp
- Ngắt aptomat của bơm. Dùng bút thử điện chạm vào dây nguồn, vỏ hộp rơ le để chắc hết điện.
- Mở một vòi thấp nhất để xả hết áp trong đường ống.
- Mở nắp van hơi trên bình tích áp (giống van xe máy).
- Ấn nhẹ lõi van bằng đầu que nhỏ:
- Có khí xì ra mạnh: bình còn khí.
- Không có gì hoặc chỉ ít khí: bình hết khí.
- Nước phun ra: màng cao su đã rách. Cần thay bình hoặc thay màng.
- Nếu hết khí và màng còn tốt, dùng bơm xe đạp hoặc bơm hơi có đồng hồ bơm bổ sung đến mức áp ghi trên nhãn bình hoặc trong sách hướng dẫn của bơm. Không đoán áp.
- Đóng nắp van, khoá vòi xả, bật điện chạy thử.
Việc tháo rơ le áp suất, chỉnh ốc lò xo bên trong nằm sát phần mang điện. Nếu không quen, để thợ làm.
Van một chiều và rơ le
Van một chiều ở cửa hút giữ nước không chảy ngược về bồn khi bơm tắt. Van kênh cặn thì áp tụt từ từ, bơm tự bật. Tháo van ra rửa, hoặc thay mới cùng cỡ ren.
Rơ le áp suất có tiếp điểm và màng. Tiếp điểm cháy rỗ, màng bẩn, ốc chỉnh bị lệch làm bơm tắt quá sớm hoặc bật lại quá nhanh. Thợ sẽ vệ sinh, chỉnh lại ngưỡng hoặc thay rơ le cùng loại.
Vì sao không nên để bơm bật tắt liên tục
Mỗi lần khởi động, động cơ kéo dòng gấp vài lần dòng chạy. Bật tắt hàng trăm lần một ngày làm cuộn dây nóng, tiếp điểm rơ le cháy nhanh, tụ yếu đi. Tiền điện cũng tăng, và nước rò bị bơm đi vô ích.
Câu hỏi thường gặp
Máy bơm nước bị mất áp là do đâu?
Mất áp thường do rò nước trên đường ống, bình tích áp hết khí, van một chiều rò ngược hoặc bơm hút không đủ nước (bồn cạn, rọ tắc). Kiểm tra lần lượt từ rò nước, bình áp đến nguồn nước.
Máy bơm nước bị tụt áp khi đang dùng thì sao?
Nếu áp yếu dần khi mở nhiều vòi cùng lúc, bơm có thể nhỏ so với nhu cầu. Nếu tụt đột ngột kèm tiếng rè, bơm đang hút lẫn khí do bồn gần cạn hoặc ống hút hở.
Máy bơm nước bị giật cục là sao?
Nước ra lúc mạnh lúc yếu theo nhịp thường do bơm bật tắt liên tục vì bình tích áp hết khí, hoặc bơm hút lẫn không khí. Kiểm tra van hơi của bình áp và mực nước ở bồn.