Máy bơm nước vẫn chạy nhưng không lên nước là do bơm không tạo được chân không để hút, thường vì trong thân bơm và ống hút có không khí. Nguyên nhân hay gặp nhất là mất nước mồi do van một chiều ở rọ bơm bị kênh, hở gió ở mối nối ống hút, tắc rọ bơm, hoặc mực nước trong giếng, bể tụt thấp hơn sức hút của bơm. Tắt bơm, kiểm tra nguồn nước, mồi đầy nước qua ốc mồi, rồi tìm chỗ hở nếu bơm lại mất nước sau vài lần chạy.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào gọi thợ |
|---|---|---|---|
| Bơm chạy êm, không ra nước, sau lần cúp điện | Mất nước mồi | Mồi lại nước | Mồi vài lần vẫn mất |
| Mồi xong chạy được, vài giờ sau lại không lên | Van một chiều ở rọ không kín | Kéo rọ lên kiểm tra | Giếng khoan sâu khó kéo ống |
| Nước ra ít, có bọt khí, tiếng rè | Hở gió ở mối nối ống hút | Kiểm tra keo, ren ống hút | Ống hút âm tường, âm nền |
| Bể gần cạn, nước đục | Mực nước thấp, rọ hút bùn | Chờ nước, nâng rọ lên | Giếng yếu cần khoan lại |
| Chạy kêu to, nóng, không ra nước | Cánh bơm vỡ, mòn, lỏng | Tắt bơm | Mang ra tiệm |
Vì sao động cơ quay mà nước không lên
Máy bơm đẩy cao, bơm chân không gia đình (loại đặt trên mặt đất, hút từ bể ngầm, giếng) không tự hút được không khí. Nó chỉ hút được khi thân bơm và ống hút đầy nước. Cánh bơm quay tạo áp thấp ở cửa hút, nước từ bể bị áp suất khí quyển đẩy lên. Chỉ cần một bọng khí lớn trong buồng bơm, cánh quay trong không khí và không có gì được đẩy đi.
Bơm cũng có giới hạn độ hút. Ví dụ máy bơm Panasonic GP-200JXK có độ hút sâu 9m và đẩy cao 21m theo thông số nhà sản xuất. Về lý thuyết, không bơm hút mặt đất nào hút được quá khoảng 10m cột nước. Trên thực tế, ống hút dài, nhiều cút, ống nhỏ sẽ làm độ hút giảm đi.
Cách mồi nước lại cho máy bơm
- Ngắt aptomat hoặc rút phích máy bơm. Nếu bơm đấu thẳng vào dây, ngắt aptomat nhánh rồi dùng bút thử điện chạm vào cọc đấu hoặc ổ cắm của bơm để chắc đã hết điện.
- Kiểm tra bể ngầm, giếng còn nước và rọ bơm còn ngập dưới mặt nước ít nhất vài chục cm.
- Mở ốc mồi trên đỉnh đầu bơm bằng cờ lê. Nếu đường ống đẩy có van khoá, khoá lại để nước mồi không chảy đi.
- Đổ nước sạch từ từ vào lỗ mồi đến khi đầy tràn, không còn bọt khí nổi lên. Có thể mất vài lít vì nước chảy xuống cả ống hút.
- Chờ một phút, đổ thêm nếu mực nước tụt.
- Vặn chặt ốc mồi, quấn thêm băng tan nếu ốc đã mòn ren.
- Mở van ống đẩy, bật điện lại. Bơm lên nước trong vòng 1–2 phút là được. Nếu sau 3 phút vẫn không lên, tắt bơm, mồi lại một lần nữa. Không để bơm chạy khô lâu vì phớt bơm sẽ cháy.
Mồi được rồi lại mất: tìm chỗ hở
Van một chiều ở rọ bơm. Van này giữ nước trong ống hút khi bơm tắt. Van kênh vì cát sạn, lò xo gỉ hoặc lá van rách thì nước chảy ngược về bể, lần sau bơm lại mất mồi. Kéo ống hút lên, rửa sạch rọ, xem lá van có đóng kín không. Hỏng thì thay rọ mới cùng cỡ ống.
Mối nối ống hút. Ống hút chịu áp âm, không khí bị hút vào từ mối keo nứt, ren lỏng, rắc co hở, ống PVC nứt chân chim. Lúc bơm chạy, áp tay vào không thấy rò nước vì nó đang hút vào chứ không phun ra. Cách kiểm: khi bơm dừng và đầy nước mồi, những chỗ hở sẽ rịn nước ra ngoài. Hoặc bôi xà phòng đặc lên mối nối khi bơm chạy, chỗ nào bọt bị hút lõm vào là chỗ hở.
Ốc mồi và mặt bích đầu bơm. Gioăng ốc mồi mục, bu lông mặt bích lỏng cũng làm lọt khí.
Khi nguồn nước là vấn đề
- Bể ngầm cạn, rọ bơm hút lên không khí. Nhìn bể trước khi làm gì khác.
- Rọ chạm đáy bể, hút bùn làm tắc lưới. Treo rọ cách đáy khoảng 20–30cm.
- Giếng khoan mùa khô xuống mực nước, bơm chạy một lúc thì hết nước. Nếu mực nước sâu hơn 8–9m, bơm mặt đất sẽ không hút nổi, phải dùng bơm có ejector (bơm hai ống) hoặc bơm chìm giếng khoan.
Khi nào mang ra tiệm hoặc gọi thợ
- Mồi đúng cách, ống hút kín, nước đủ mà bơm vẫn không lên: cánh bơm có thể vỡ, mòn, lỏng trên trục.
- Bơm kêu to, rung, nóng bất thường, có mùi khét.
- Bơm rò điện, làm nhảy aptomat chống giật.
- Ống hút đi âm nền, âm tường cần đục để tìm chỗ hở.
Tiền sửa bơm gia đình ở tiệm tuỳ lỗi và loại bơm, thay rọ hoặc phớt thường rẻ hơn nhiều so với quấn lại động cơ. Đây là khoảng tham khảo và khác nhau theo nơi.
Câu hỏi thường gặp
Máy bơm nước không lên bồn là do đâu?
Nếu bơm vẫn chạy, nguyên nhân thường là mất mồi, hở ống hút hoặc hết nước nguồn. Nếu nước có lên nhưng yếu, không tới bồn trên mái, xem thêm độ đẩy cao của bơm so với chiều cao nhà và độ dài ống. Kiểm tra cả van phao trên bồn có bị kẹt đóng không.
Máy bơm nước bị e khí phải làm sao?
Tắt bơm, mở ốc mồi để khí thoát ra, đổ đầy nước mồi, vặn chặt lại rồi chạy. Nếu bơm hay bị e khí, tìm chỗ lọt khí ở ống hút và kiểm tra van một chiều ở rọ.
Máy bơm nước bị hở gió có dấu hiệu gì?
Bơm chạy có tiếng rè, nước ra lúc mạnh lúc yếu, lẫn bọt khí, và hay mất mồi sau khi tắt. Khi bơm dừng, chỗ hở trên ống hút thường rịn nước ra.
Máy bơm nước không cần mồi có không?
Có loại bơm tự mồi, bơm chìm đặt dưới nước và bơm tăng áp lấy nước từ bồn cao, không cần mồi. Bơm đẩy cao hút từ bể ngầm thông thường vẫn cần mồi lần đầu và mỗi khi mất nước trong ống hút.