Vòi sen tăng áp không làm tăng lượng nước chảy vào nhà. Nó thu nhỏ và làm dày các lỗ phun, có mẫu thêm khoang thu hẹp hoặc trộn khí, để cùng một lượng nước đi ra với tốc độ cao hơn, nên tia nước cảm giác mạnh hơn. Vòi sen tăng áp có tác dụng khi áp lực đường ống ở mức vừa phải. Nếu nước chảy ra chỉ vài tia yếu vì bồn quá thấp, đầu sen nào cũng không cứu được; khi đó cần nâng bồn hoặc lắp bơm tăng áp.
| Tình huống | Vòi sen tăng áp | Bơm tăng áp |
|---|---|---|
| Áp vừa phải, muốn tia mạnh hơn | Có tác dụng, rẻ, lắp ngay | Không cần |
| Bồn thấp, nước chảy thành vài tia rời | Tác dụng ít | Cần |
| Nhiều điểm dùng nước cùng lúc bị yếu | Chỉ cải thiện ở vòi sen | Cần cho cả nhánh hoặc cả nhà |
| Dùng máy nước nóng trực tiếp | Có thể làm lưu lượng thấp tới mức máy không bật | Giúp máy hoạt động ổn định hơn |
| Muốn tiết kiệm nước | Thường dùng ít nước hơn sen thường | Tăng lượng nước qua vòi |
Nguyên lý: cùng lượng nước, tia nhanh hơn
Lưu lượng nước qua một đầu sen bằng tổng diện tích các lỗ phun nhân với tốc độ tia nước. Khi lưu lượng gần như không đổi (do áp lực đường ống quyết định), thu nhỏ tổng diện tích lỗ phun thì tốc độ tia phải tăng lên. Người tắm cảm nhận tia nước mạnh hơn dù lượng nước không nhiều hơn.
Tuy nhiên lỗ phun nhỏ cũng cản dòng nhiều hơn. Khi áp lực đường ống rất thấp, sức cản thêm này làm lưu lượng giảm, và cảm giác mạnh không còn. Đó là lý do cùng một đầu sen tăng áp, nhà này khen, nhà kia chê.
Một số mẫu quảng cáo có hạt khoáng, hạt ion lọc nước hay "tăng áp gấp nhiều lần". Hạt lọc là một chức năng khác, không liên quan đến áp lực. Các con số tăng áp trong quảng cáo thường không kèm điều kiện đo, không nên dựa vào.
Khi nào vòi sen tăng áp có tác dụng
TCVN 4513:1988 về cấp nước bên trong nhà quy định áp lực nước tự do cần thiết cho mạng lưới hương sen tắm tối thiểu 4 m cột nước, trong khi vòi nước thông thường chỉ cần tối thiểu 1 m. Mỗi 10 m chênh cao giữa mặt nước bồn và đầu sen tạo ra khoảng 1 bar áp lực.
Từ đó có thể ước lượng:
- Bồn cao hơn đầu sen vài mét trở lên: nước chảy khá, sen tăng áp làm tia mạnh và gọn hơn rõ rệt.
- Bồn cao hơn đầu sen chỉ khoảng 1 đến 2 m: nước yếu, sen tăng áp cải thiện ít, tia có thể đều hơn nhưng không mạnh.
- Bồn gần ngang đầu sen: gần như không tác dụng, cần bơm.
Cách thử nhanh: tháo đầu sen, mở vòi hết cỡ. Nếu nước ra khỏi dây sen thành dòng khoẻ, đầu sen tăng áp sẽ có tác dụng. Nếu nước chỉ rỉ ra yếu, nên lắp bơm tăng áp cho nhánh nhà tắm hoặc cân nhắc nâng bồn.
Lưu ý với máy nước nóng trực tiếp
Máy nước nóng trực tiếp (loại làm nóng tức thì, không có bình chứa) thường chỉ bật bộ gia nhiệt khi lưu lượng nước qua máy đạt mức tối thiểu do nhà sản xuất quy định. Đầu sen tăng áp có lỗ phun nhỏ làm giảm lưu lượng. Ở nhà áp yếu, lưu lượng có thể tụt dưới ngưỡng, máy không bật hoặc nước lúc nóng lúc lạnh.
Nếu gặp tình trạng này: dùng đầu sen đi kèm máy, hoặc chọn đầu sen có lưu lượng phù hợp theo hướng dẫn của hãng máy nước nóng. Với bình nóng lạnh có bình chứa, vấn đề này ít gặp hơn.
Chọn và lắp vòi sen tăng áp
- Kiểm tra ren: đầu sen cầm tay và dây sen thông dụng cùng chuẩn ren, nhưng vẫn nên mang đầu cũ ra so.
- Gioăng: mỗi đầu nối có gioăng dẹt, lắp đủ để không rỉ.
- Lưới lọc ở cán sen: có lưới giúp chặn cặn, nhưng cũng là chỗ tắc đầu tiên.
- Chế độ phun: nhiều chế độ thì cơ cấu chuyển phức tạp hơn, dễ kẹt cặn hơn.
- Vật liệu: nhựa ABS mạ nhẹ, không gỉ; kim loại bền va đập hơn.
Lắp: tháo đầu sen cũ, lắp gioăng vào đầu dây, vặn đầu sen mới bằng tay, không dùng kìm siết mạnh làm nứt ren nhựa. Mở nước thử, rỉ ở chân thì kiểm tra gioăng.
Sen tăng áp yếu dần theo thời gian
Lỗ phun nhỏ dễ bị cặn vôi, cặn sắt bịt. Dấu hiệu: tia lệch, nhiều lỗ không ra nước, nước tụ về một phía.
Cách xử lý:
- Tháo đầu sen, tháo lưới lọc ở cán, rửa sạch.
- Ngâm mặt phun trong giấm trắng hoặc dung dịch tẩy cặn vài giờ.
- Chà nhẹ bằng bàn chải mềm, dùng tăm nhựa thông từng lỗ.
- Nhiều mặt phun có núm silicon, miết nhẹ để cặn bong ra.
- Lắp lại, xả nước một lúc cho hết cặn còn sót.
Không dùng kim loại nhọn chọc lỗ phun, làm lỗ to ra và tia bị lệch.
Sen cây, sen tắm đứng có dùng đầu tăng áp được không
Sen cây có bát sen lớn trên đỉnh cần nhiều nước hơn sen cầm tay vì mặt phun rộng. Ở nhà áp yếu, bát sen lớn thường chỉ chảy vài tia ở giữa. Các cách thường gặp:
- Thay bát sen có lỗ phun nhỏ hơn hoặc loại được hãng ghi là dùng cho áp lực thấp.
- Dùng chế độ sen cầm tay khi áp yếu, chỉ dùng bát sen lớn khi tắm vào giờ ít người dùng nước.
- Lắp bơm tăng áp cho nhánh nhà tắm nếu muốn dùng bát sen lớn thường xuyên.
Khi nhà đã có bơm tăng áp
Nếu nhà có bơm tăng áp, đầu sen tăng áp làm tia nước rất mạnh, có thể gây rát da, bắn nước ra ngoài. Nên dùng đầu sen thường hoặc chỉnh áp bơm xuống. Áp lực quá cao cũng làm dây sen, gioăng, củ sen nhanh hỏng.
Nước vẫn yếu dù đã thay sen tăng áp
Kiểm tra theo thứ tự:
- Van khoá góc, van nhánh nhà tắm đã mở hết chưa.
- Củ sen (van trộn nóng lạnh) có cặn, lõi hỏng không. Thử mở vòi dưới của củ sen xem có mạnh không.
- Dây sen bị gập, xoắn, bong ruột bên trong.
- Bồn nước có đầy không, van phao bồn có cấp đủ không.
- Bình nóng lạnh có bị đóng cặn ở đường nước vào không: nếu chỉ nước nóng yếu còn nước lạnh bình thường, lỗi thường nằm ở bình hoặc đường nước nóng. Xem bình nóng lạnh bị chảy nước vàng nếu nước nóng có màu lạ.
- Các điểm nước khác trong nhà có yếu không. Nếu mọi điểm ở tầng trên đều yếu, vấn đề là áp lực, cần giải pháp cho cả nhánh.
Nếu vòi và củ sen bị rỉ nước ở tay gạt, xem vòi nước bị rỉ nhỏ giọt.
Câu hỏi thường gặp
Vòi sen tăng áp có tác dụng không?
Có, khi áp lực nước ở mức vừa phải: tia nước mạnh và gọn hơn, thường dùng ít nước hơn. Khi áp lực rất yếu, tác dụng rất ít; cần nâng bồn hoặc lắp bơm tăng áp.
Vòi sen tăng áp có tiết kiệm nước không?
Thường có, vì lỗ phun nhỏ giới hạn lưu lượng. Mức tiết kiệm phụ thuộc thiết kế và áp lực nhà bạn.
Vòi sen tăng áp có dùng với bình nóng lạnh được không?
Được. Với bình có bình chứa, gần như không có vấn đề. Với máy nước nóng trực tiếp, cần kiểm tra lưu lượng tối thiểu để máy bật, vì đầu sen tăng áp có thể làm lưu lượng thấp hơn ngưỡng này ở nhà áp yếu.
Bao lâu nên vệ sinh đầu sen?
Khi thấy tia nước lệch hoặc yếu đi. Nhà dùng nước giếng, nước cứng nên ngâm tẩy cặn định kỳ vài tháng một lần.